Centraal en duurzaam wonen in het groen

Verdichten en vergroenen gecombineerd met duurzaam en betaalbaar wonen

Rond het gemeentehuis van Soest, onder meer op de voormalige locatie van het politiebureau, komt een groen woongebied met ruim 200 appartementen en grondgebonden woningen. De locatie kenmerkt zich door de centrale ligging aan de Dalweg en diverse hoogteverschillen. Het nu nog grotendeels verharde plangebied is omzoomd met veel volwassen groen. Parckhart is ontworpen met veel aandacht voor ontmoeting, beleefbaar groen, klimaatadaptatie, duurzame energie en een gedifferentieerd woonprogramma met een groot aandeel betaalbare woningen.

Op alle schaalniveaus staat verbinding centraal

Bij het ontwerp van Parckhart is op vier verschillende schaalniveaus gewerkt aan het herstellen en versterken van verbinding. Op gebiedsniveau draagt Parckhart bij aan het herstel van de historische Soestereng door de toevoeging van een groen hart. Op wijkniveau is het woonveld een verbinder in het centrum van Soest met een diversiteit aan plekken en sferen. De verschillende gebouwensembles binnen het plan creëren intieme, beschutte woonhofjes met een eigen woonsfeer. En tot slot versterken de collectieve voorzieningen in de gebouwen de verbinding tussen bewoners.

Kansen op de plek: hoogteverschillen en groen

Het landschap met grote hoogteverschillen, lommerrijke randen en open plekken vormt de basis van Parckhart. Door bij de transformatie het verharde maaiveld te vergroenen, het parkeren grotendeels uit het zicht op te lossen en gebouwen met een kleine footprint toe te voegen ontstaat ruimte voor een landschappelijk en duurzaam plan.

Waardevolle groenstructuren worden geïntegreerd en versterken de samenhang. Het landschap spoelt rondom de gebouwen en maakt gebruik van de aanwezige, natuurlijke verschillen. Het collectieve landschap legt verbindingen met de omgeving en geeft ruimte voor ontmoeting, verblijf en ontspanning. De gebouwen liggen op een ontspannen wijze in het landschap en reageren qua massa en expressie op hun omgeving.

Verschillende sferen: bos, plantsoen, plein en tuin

Door bij de transformatie de natuurlijke verschillen te benutten ontstaat een gevarieerd plan met interessante nuances. Een centraal plein met meer reuring, een openbare tuin wat meer in de luwte en een bos en plantsoen waar de natuur overal voelbaar is.

Intieme plekken met doorgangen en zichtlijnen naar het landschap

De nieuwe gebouwensembles creëren samen met het bestaande gemeentehuis plekken met een prettige menselijke maat. Door de clustering van drie appartementenvilla’s per ensemble ontstaan intieme plekken met doorgangen en zichtlijnen naar het landschap. Door de toevoeging van het volume op het plein krijgt deze centrale ruimte een fijne schaal en maat. Informele wandel- en fietsroutes verbinden de plekken en gebouwen met elkaar en met Soest.

Ensembles vormen samen een eenheid

Elk gebouw in het plan is uniek en reageert direct op de context door programma, bouwmassa en expressie. De gebouwen worden geordend in ensembles die samen ook weer een eenheid vormen. Samen met de bestaande bebouwing vormt de nieuwbouw een sterke, herkenbare samenhang met interessante nuanceverschillen. Kenmerkend zijn de getrapte contouren die reageren op de context. Het resultaat is een gevarieerde sculpturale eenheid die zich nestelt in het landschap.

De bouwstenen van de gevarieerde en flexibele gebouwen

Ensembles in het landschap – De alzijdig georiënteerde appartementengebouwen liggen per ensemble van drie losse massa’s in het groen. De minimale footprint biedt ruimte aan het landschap. Binnen de ensembles zijn intieme plekken waar het landschap aaneengesloten doorheen stroomt.

Variatie in bouwstenen – Een ensemble bestaat uit drie gebouwtypen, variërend van klein tot groot. Ze verschillen in hoogte, afmetingen, ontsluiting en type woningen.

Flexibiliteit per laag – Binnen een heldere gebouwstructuur wordt gevarieerd met verschillende type appartementen voor diverse doelgroepen binnen één gebouw. Er kan gemakkelijk massa worden weggesneden uit deze structuur voor de daktuinen.

Getrapte volumes met royale terrassen – De massa’s hebben elk een unieke vorm die reageert op de context. De aftrapping creëert royale dakterrassen op verschillende niveaus. Aan de Dalweg staan twee hoogteaccenten van acht en tien lagen. De andere gebouwen trappen af voor een geleidelijke overgang naar de buurt.

Herkenbare familie met unieke identiteiten – Elk gebouwensemble heeft een unieke variatie die reageert op de context. De losse gebouwen zijn samen een herkenbare familie met een krachtige samenhang. Dit zie je terug in de alzijdige uitstraling met horizontale geleding. Ook de buitenruimtes spelen mee in dit spel.

Interactie rond het maaiveld – In Parckhart staan beleven en ontmoeten centraal. In en rond de gebouwen zijn verblijfsplekken voor ontspannen én inspannen. Het maaiveld wordt geactiveerd met een levendige plint en een herkenbare, uitnodigende entree. Collectieve fietsenstallingen met een open uitstraling stimuleren het gebruik van de fiets.

Kernwaarden op gebiedsniveau benutten en versterken

Toekomstbestendig leefklimaat
Door slim gebruik te maken van de hoogteverschillen krijgt Parckhart een toekomstbestendig leefklimaat. De bestaande groenstructuren dragen bij aan het vasthouden en vertragen van hemelwater. De groene daken en gevels, de verschillende tuinen en het plein zijn schakels in een robuust blauw-groen systeem. De vijver, wadi’s en gootjes die het gebied dooraderen maken op een speelse manier zichtbaar hoe het systeem werkt.

Beleefbaar landschap en groen
Behoud van het waardevolle groen zorgt voor een natuurlijke (zicht)buffer en versterkt de biodiversiteit en de ecologische waarde van het gebied. Groene uitlopers verbinden Parckhart met de Engen. Het inheemse en streekgebonden groen verbindt de verschillende deelgebieden en is de basis voor recreatieve routes en ontmoetingsplekken. Het biedt ook plek aan diersoorten die in de omgeving voorkomen, maar nog niet of nauwelijks in het plangebied.

Samenleving centraal
Een netwerk van fiets- en wandelroutes sluit zorgvuldig aan op de omgeving: van rustige tuinpaden in de groene woongebieden tot doorgaande fietspaden langs de Dalweg. De verschillende bebouwingsensembles vormen een samenhangend geheel met daartussen verschillende plekken voor activiteiten en ontmoeting. Door deze verschillende plekken integraal in het ontwerp op te nemen ontstaat een gevarieerd en aantrekkelijk gebied waar mensen graag komen, wonen en verblijven.

Wonen aan levendig plein tussen de bomen in het hart van Soest

De toevoeging van een appartementenvilla geeft het plein een fijne menselijke maat en er zijn collectieve (horeca)functies toegevoegd. Het vergroende plein is een bruisende plek voor ontmoeting en uitwisseling tussen verschillende bewoners en bezoekers. De transparante en publiek toegankelijke doorgang door het gemeentehuis fungeert als verbinding tussen het levendige plein en de rustige ‘tuinzijde’, waar negen duurzame terraswoningen grenzen aan een collectieve tuin.

Het plan nestelt zich op de plek

Parckhart heeft van oorsprong een sterk groen karakter met volwassen groen en veel natuurlijke hoogteverschillen. Aan de Dalweg komen twee hoogteaccenten van acht en tien lagen. De andere gebouwen trappen af voor een geleidelijke overgang naar de bestaande buurt. De gebouwen zijn laag waar het moet en hoog waar het kan.

De getraptheid biedt ruimte aan royale (collectieve) terrassen op de zon en aan het landschap. De natuurlijke hoogteverschillen worden gebruikt om parkeeroplossingen uit het zicht te realiseren: bebouwd en tussen het groen.

Het plan biedt een rijke diversiteit aan plekken, sferen en gebouwen. De getrapte bouwmassa’s staan als figurant in het landschap en vormen samen een sterk ensemble. De variatie in hoogte tussen de verschillende gebouwen sluit hierbij goed aan op de omgeving. Door slim gebruik te maken van de hoogtes en de gradiënten in het landschap wordt een toekomstbestendig leefklimaat gecreëerd.

Sociale cohesie rondom gebouw en landschap

De gebouwen maken gebruik van het natuurlijke hoogteverloop, nestelen zich in het landschap en creëren groene doorzichten en collectieve buitenruimten, waarin steeds weer wat nieuws te ontdekken is. Deze uitnodigende leefomgeving stimuleert interactie tussen bewoners en heeft een positieve invloed op de sociale cohesie in de wijk. Mens en natuur staan maximaal in verbinding met elkaar.

Betaalbaar wonen voor een brede doelgroep

In Parckhart zijn de categorieën sociale huur, sociale koop, middenhuur/-koop en vrije sector gelijk verdeeld. Dit betekent dat maar liefst driekwart van de woningen in de categorie betaalbaar valt. De verschillende type woningen en prijscategorieën kunnen goed gecombineerd worden door de slimme gebouwstructuren.

Het gevarieerde aanbod bestaat uit levensloop- en gezinswoningen, compacte en royale appartementen. Dit maakt het woonveld aantrekkelijk voor een brede doelgroep. Op verschillende schalen zie je een mix van doelgroepen: in heel Parckhart, per gebouwensemble, per gebouw en zelfs per woonlaag. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende woningcategorieën als het gaat om de uitstraling in de architectuur.

Maximaal circulaire, houten terraswoningen

Aan de oostzijde van het plan komen de grondgebonden woningen. Deze terraswoningen, gelegen in de collectieve tuin, worden geheel in hout gebouwd. Alle materialen worden vastgelegd in een materialenpaspoort, voor eenvoudiger hergebruik en terugwinning van materialen in de toekomst. De woningen krijgen een lichte houten gevelbekleding die een brug slaat naar de lichte tinten van het gemeentehuis. Achter de gevelbekleding worden nestkasten geïntegreerd voor o.a. vleermuizen en verschillende vogelsoorten.

De hoogste daken worden voorzien van pv-panelen en de lager gelegen daken krijgen natuurdaken voor zichtgroen en ter voorkoming van hittestress. De natuurdaken vangen ook regenwater op, houden dit vast tijdens hevige regenval om het vervolgens vertraagd af te geven aan het omliggende landschap. Dit is niet alleen goed voor een waterrobuuste omgeving, maar ook voor de biodiversiteit in het gebied.

Gradiënt in materialisering

In het gehele woonveld worden natuurlijke materialen toegepast die passen bij de landschappelijke setting van Parckhart. Om de verschillende sferen in het plan subtiel te benadrukken volgt de materialisering de gradiënt in het landschap. Aan de oostzijde vind je voornamelijk lichte kleuren in het metselwerk die een brug slaan naar het witte gemeentehuis. In de luwte van het bos is er juist de wisselwerking tussen het metselwerk en hout.

Natuurinclusieve en biodiverse omgeving voor mens en dier

De herinrichting van de Dalweg-locatie biedt ook kansen voor de versterking van de natuur in het gebied. In Parckhart worden in/aan en om de gebouwen plekken gemaakt waar dieren kunnen schuilen en voedsel vinden. Het woonveld wordt zo ook een fijne plek voor vogels, insecten, amfibieën en kleine zoogdieren. Verder worden waardevolle groenstructuren in het gebied behouden, versterkt en vergroot.