Natuurinclusieve aanpak voor nieuwe buurt in Vinex-wijk

Een nieuwe woonbuurt ontwerpen vanuit het landschap

Woonbuurt Ent ligt in de noordoosthoek van Schuytgraaf, een Vinex-locatie ten zuidwesten van Arnhem. Dit deel van de wijk heeft een relatief lage dichtheid. Aan de noordzijde liggen de Nederrijn, Rijndijk en groene uiterwaarden. Een populierenbos, grote weide en waterpartij liggen aan de oostzijde van het plangebied.

Overal om en in Ent zie en ervaar je groen

De unieke ligging op de grens tussen stad en landschap vormt de basis van het plan. Het landschap wordt als het ware het plangebied ingetrokken en spoelt rondom de woningen. Openbaar groen gaat naadloos over in privégroen waardoor de woningen een directe relatie aangaan met de natuurlijke omgeving.

Een gevarieerde woonbuurt met een krachtige eigen identiteit

Het plan is opgedeeld in een aantal alzijdige woonvelden met een gevarieerd woonprogramma. Door te kiezen voor een contour met krachtige kappen en houten voorgevels die zich openen naar het landschap krijgt het plan een onderscheidende, herkenbare uitstraling. Het spel van kappen en het natuurlijke materialenpalet werken als een sterk bindmiddel. De verschillende typologieën vormen zo samen sterke ensembles in het landschap.

Zorgvuldig vormgegeven overgangen

Alle woningtypen hebben een zorgvuldig ontworpen overgang van privé naar openbaar, van gebouw naar landschap. De vrijstaande woningen, patio- en twee-onder-een-kapwoningen zijn in de basis abstracte, gemetselde volumes zonder dakoverstek. Deze woningen hebben één duidelijk accent: de houten voorgevel met een royale, houten pergola die de contour van de gevel volgt. Op den duur wordt de pergola steeds natuurlijker door de klimmende begroeiing. De rijwoningen aan de rand van het plan zijn als sculpturaal volume vormgegeven met aan de voorzijde een aangekapte berging. De rijwoningen zijn bekleed met donkere, houten geveldelen en hebben een aantal lichtere accentvlakken.

Kijkers naar het landschap

Door binnen Ent te spelen met de nokrichtingen ontstaat een informeel plan waarin de woningen zijn vormgegeven als abstracte volumes met één duidelijk accent. Zowel bij de gemetselde als houten woningen is op belangrijke hoeken in het stedenbouwkundige plan een zogenoemde ‘kijker’ naar het landschap geplaatst: een riante dakkapel over twee verdiepingen.

Het landschap stroomt overal door het woonveld

Aan de rand van het plan gaan de privébuitenruimten vloeiend over in het omliggende landschap. Hagen en bomen bieden voldoende beschutting en privacy. Ook de achtertuinen zijn voor oplevering al royaal van hagen en bomen voorzien. Op deze manier zijn schuttingen overbodig en stroomt het groen overal door het woonveld.

Op drie manieren wonen in het bos

Ent is opgedeeld in een aantal alzijdige woonvelden met een gevarieerd woonprogramma. Dit varieert van vrijstaande woningen en tweekappers tot rijwoningen en (levensloop)patiowoningen.

Op de boskavels liggen vrijstaande woningen en tweekappers in een groene setting. De overzichtelijke tuinen met losse beplanting, natuurlijke erfafscheidingen en bomen op de kavels dragen bij aan de groene uitstraling van de buurt.

Het introverte karakter typeert de bospatio’s, die samen een ensemble rond een collectieve, groene ruimte vormen. Parkeren gebeurt in een parkeerkoffer in het groen.

De boswoningen zijn geclusterd in blokjes met een vrije ligging in en oriëntatie op het groen. De rijwoningen liggen als sculpturale eenheid in de collectieve groene ruimte. Er is extra aandacht voor landschappelijk ingepast parkeren.

Woonveld met natuur en biodiversiteit

Natuurinclusiviteit is een integraal onderdeel van het ontwerp van Ent. De erfafscheidingen zijn mee-ontworpen en bestaan uit wilde, gemengde hagen en bomen. In het gebied vind je veel bes- en vruchtdragende planten en de platte daken hebben een natuurdak met kruiden en grassen. Deze grote diversiteit aan beplanting voorziet in voedsel en schuilmogelijkheden voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. In de woningen zijn vogel- en vleermuiskasten geïntegreerd en insecten krijgen extra schuilmogelijkheden in een insectenhotel. De half verharde parkeerplaatsen en wadi’s dragen bij aan de natuurlijke uitstraling van de wijk én ondersteunen een duurzame waterhuishouding.

Bewoners betrekken bij duurzaam en natuurinclusief wonen

Bewoners van Ent zijn op verschillende manieren betrokken bij, geïnformeerd over en geïnspireerd voor hun natuurinclusieve woonomgeving. Om ze aan te moedigen om hun tuin duurzaam in te richten ontvingen bewoners van ontwikkelaar VanWonen en landschapsarchitect MAAK space een inspiratiegids met informatie en vooral ook ideeën voor de verdere inrichting van hun tuin. Zo kregen zij praktische handvatten om met hun tuin op kleine schaal mee te bewegen met de natuur en klimaatverandering. De voorstellen in de inspiratiegids dragen bij aan voorkomen van droogte of wateroverlast, beperken van hittestress, vergroten van de biodiversiteit of helpen de wereld een handje door slim om te gaan met materialen.

Kopers mochten voor hun achtertuin een eigen ‘boerderijboom’ kiezen, zoals een tamme kastanje of hoogstamfruitboom. Ook voor de klimplanten om de pergola’s te laten begroeien mochten zij zelf een keuze maken.

Samenhang door natuurlijke materialenpalet

Behalve in de vormgeving is er ook in de gekozen materialen en kleuren duidelijk zichtbare samenhang binnen het woonveld. De natuurlijke materialen sluiten aan bij het landschappelijke karakter van Ent.